Je staat er weer op te branden. Zonnebril op, festivalshirt aan, en de zon schijnt alsof het gemaakt is voor jouw weekendje weg.
▶Inhoudsopgave
Maar wacht eens even. Terwijl jij lekker staat te dansen in het zonlicht, gebeurt er iets moois in je lichaam. Je huid maakt letterlijk vitamine D aan. De zogenaamde zonnevitamine. En dat is best belangrijker dan je denkt, zeker als festivalganger.
Want wie denkt er nou aan vitamine D als het gaat om festivals? Precies: bijna niemand. Tijd om dat te veranderen.
Wat is vitamine d en waarom is het zo belangrijk?
Vitamine D is geen vitamine in de klassieke zin. Het is eigenlijk een hormoon dat je lichaam zelf aanmaakt wanneer je huid wordt blootgesteld aan UVB-straling van de zon.
Je kunt het ook binnenkrijgen via voeding, maar dat is lastiger dan je denkt. Slechts een klein deel van je dagelijkse behoefte komt binnen via eten. Denk aan vette vis zoals zalm en makreel, eieren, en bepaalde paddenstoelen.
Maar de meeste vitamine D — naar schatting zo'n 80 tot 90 procent — maak je gewoon zelf aan in de zon. En waarom moet je je druk maken om vitamine D?
Omdat het een enorme rol speelt in je gezondheid. Het zorgt voor sterke botten en tanden, ondersteunt je immuunsysteem, en draagt bij aan een goede spierfunctie.
Tekort aan vitamine D kan leiden tot vermoeidheid, botpijn, spierzwachte, en op de lange termijn zelfs osteoporose. In Nederland heeft ongeveer 30 tot 50 procent van de bevolking een vitamine D-tekort, en bij mensen met een donkere huid dat percentage is zelfs hoger. Dus ja, ook jij kunt er lastig van hebben zonder het te weten.
Zon op festival: je gratis vitamine d-boost
Stel je voor. Je staat drie dagen lang buiten op een festivalterrein.
De zon schijnt, je loopt van podium naar podium, staat te dansen, en zweet letterlijk van je voorhoofd. In die paar dagen krijg je een flinke dosis natuurlijke zonblootstelling. En dat is eigenlijk best handig voor je vitamine D-voorraad.
Maar laten we het hebben over cijfers. Volgens de Gezondheidsraad is de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine D voor volwassenen 10 microgram per dag.
Voor mensen boven de 70 jaar ligt dat aanbod hoger, namelijk 20 microgram per dag. Tijdens een zonnige dag op festival, met je armen en benen bloot, kun je in 15 tot 30 minuten al een aanzienlijke hoeveelheid vitamine D aanmaken. Hoeveel precies hangt af van je huidtype, de tijd van dag, en hoeveel huid je blootlegt. Maar het punt is: de zon op festival werkt echt.
Let wel op één ding. Je lichaam kan geen oneindig veel vitamine D aanmaken.
Er zit een natuurlijke limiet aan. Na een bepaalde hoeveelheid zonblootstelling breekt je lichaam overtollig vitamine D af. Dus je kunt er niet "overdoseren" vanuit de zon. Dat is anders dan met supplementen, waar je wél voorzichtig mee moet zijn.
De keerzijde: zonnebrand en huidbescherming
Nu denk je misschien: gewoon de hele dag zitten zonnen op festival, probleem opgelost. Nee, wacht even. Want hier komt het addertje onder het gras.
Zonder bescherming is langdurige zonblootstelling op festival een recept voor zonnebrand, vervroegde huidveroudering, en op de lange termijn een verhoogd risico op huidkanker. De KWF Kankerbestrijding en de Huidfonds adviseren om altijd goede zonnebrand en huidverzorging te gebruiken met een beschermingsfactor van minimaal 30. En niet even snel even, nee.
Smeer je goed in, herhaal elke twee uur, en zeker na zweten of zwemmen.
Ja, ook als het bewolkt is. UV-straling komt door wolken heen, en op een festivalterrein met veel reflectie van lichte ondergronden komt de straling zelfs harder binnen. Goed nieuws: zonnebrandcrème blokkeert de vitamine D-productie niet volledig. Onderzoek toont aan dat mensen die regelmatig zonnebrandcrème gebruiken, toch voldoende vitamine D aanmaken. Dus bescherm je huid zonder je zorgen te maken over een tekort.
Supplementen: slim of onnodig?
Veel mensen slikken een vitamine D-supplement, en dat is geen slecht idee. Vooral in de wintermaanden, van oktober tot april, wanneer de zon in Nederland te laag staat om vitamine D aan te maken.
Merken zoals Vitakid, Solgar, en NOW Foods bieden goede supplementen aan die je kunt vinden bij de apotheek of drogist. Maar tijdens een zonnige festivalweekend? Dan heb je waarschijnlijk geen supplement nodig.
Je lichaam doet het gewoon. Het wordt pas interessant als je weet dat je een tekort hebt.
Een bloedtest bij je huisarts kan daar duidelijkheid over geven. De normale bloedwaarde van vitamine D ligt tussen de 50 en 120 nmol/l. Lager dan 30 nmol/l geldt als een tekort, en dan is een supplement echt aan te raden.
Wat als het regent op festival?
Regen op festival is niet ideaal, maar het betekent niet dat je vitamine D-voorraad leegloopt. Vitamine D wordt in je lichaam opgeslagen in vetweefsel en spieren, en die voorraad houdt weken tot maanden stand.
Dus zelfs als het een grijs en nat festival wordt, heb je nog reserves.
Bovendien: je kunt ook op bewolkte dagen vitamine D aanmaken, alleen duurt het wat langer.
De balans vinden: genieten zonder schade
Het mooiste van een festival is dat je er helemaal kunt loslaten. Maar een paar simpele gewoontes, zoals jezelf tegen zonneallergie beschermen op een festival, maken het verschil tussen een geweldige herinnering en een vervelende zonnebrand die je nog weken voelt.
Draag een pet of hoed, zeker tussen 12 en 15 uur wanneer de zon het felst is. Zoek af en toe de schaduw op, bijvoorbeeld bij een foodtruck of lounge-area. Drink voldoende water, want uitdroging en zon zijn een gevaarlijke combinatie.
En smeer je in. Altijd. Vitamine D is een van de weinige gezondheidsvoordelen die je gratis krijgt van de zon.
Op festival krijg je er meer dan genoeg van. Het gaat erom dat je er bewust mee omgaat. Geniet van de muziek, van de zon, van het moment.
Maar doe het slim. Want een festival is leuker zonder rode schouders, een schorre stem of keelontsteking na een festival voorkomen, en een kater die niet alleen aan bier te wijten is.